Ο πόλεμος δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο — Ούτε καν τα ζώα

Ανάγνωση σε: 4 λεπτά

Όταν μιλάμε για πόλεμο, το μυαλό μας πηγαίνει στους ανθρώπους.

Στα παιδιά που χάνουν τους γονείς τους.

Στις οικογένειες που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους.

Στις πόλεις που γίνονται ερείπια.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη δίνη καταστροφής, υπάρχουν και άλλα θύματα.

Σιωπηλά.

Ανυπεράσπιστα.

Χωρίς φωνή.

Τα ζώα.

Τα ζώα δεν καταλαβαίνουν γεωπολιτικές εντάσεις.

Δεν γνωρίζουν σύνορα, ιδεολογίες, θρησκείες.

Δεν επιλέγουν πλευρά.

Δεν κρατούν όπλα.

Κι όμως, βιώνουν τον τρόμο στο έπακρο.

Οι εκρήξεις δεν διακρίνουν.

Όταν μια βόμβα πέφτει, δεν καταστρέφει μόνο κτίρια.

Διαλύει δάση, καίει λιβάδια, μολύνει ποτάμια, θρυμματίζει οικοσυστήματα, που χρειάστηκαν αιώνες για να διαμορφωθούν.

Ένα δάσος που γίνεται στάχτη, δεν είναι απλώς μια απώλεια πρασίνου.

Είναι το τέλος για χιλιάδες πλάσματα —

Εντομα, πουλιά, μικρά θηλαστικά, ερπετά — που εξαρτώνται από αυτό για τροφή, καταφύγιο, αναπαραγωγή.

Τα πουλιά εγκαταλείπουν πανικόβλητα τις φωλιές τους.

Τα αυγά μένουν εκτεθειμένα.

Οι νεοσσοί πεθαίνουν από πείνα, ή γίνονται εύκολη λεία.

Τα αρπακτικά χάνουν την τροφή τους, καθώς τα μικρότερα ζώα αφανίζονται, ή μετακινούνται.

Η τροφική αλυσίδα διαταράσσεται.

Η ισορροπία καταρρέει.

Στους υγροτόπους, η ρύπανση από καύσιμα, χημικά και πυρομαχικά, μολύνει το νερό.

Τα ψάρια πεθαίνουν.

Τα αποδημητικά πουλιά βρίσκουν δηλητηριασμένες περιοχές, αντί για ασφαλείς σταθμούς ξεκούρασης.

Η ζημιά δεν σταματά όταν σταματήσουν οι μάχες.

Οι τοξίνες παραμένουν στο έδαφος και στο νερό για χρόνια —

Συχνά για δεκαετίες.

Οι νάρκες ξηράς, είναι μια από τις πιο ύπουλες κληρονομιές των πολέμων.

Παραμένουν κρυμμένες κάτω από το χώμα, περιμένοντας.

Δεν απειλούν μόνο ανθρώπους.

Άγρια ζώα, που κινούνται στα φυσικά τους περάσματα, ακρωτηριάζονται, ή σκοτώνονται.

Κοπάδια ελαφιών, αγριόχοιρων, ακόμα και σπάνια προστατευόμενα είδη, πέφτουν θύματα μιας σύγκρουσης, που ίσως έχει τελειώσει εδώ και χρόνια.

Ο πόλεμος, για αυτά, δεν τελειώνει ποτέ.

Και έπειτα υπάρχουν τα κατοικίδια και τα παραγωγικά ζώα.

Σε περιόδους μαζικών εκτοπίσεων, οι άνθρωποι αναγκάζονται να φύγουν βιαστικά.

Πολλοί δεν μπορούν να πάρουν μαζί τους τα ζώα τους.

Σκύλοι δεμένοι σε αυλές.

Γάτες κλεισμένες σε διαμερίσματα χωρίς τροφή.

Κατσίκες και αγελάδες εγκαταλειμμένες σε στάβλους που βομβαρδίζονται.

Ζώα τραυματισμένα από θραύσματα, που περιφέρονται σε κατεστραμμένους δρόμους, πεινασμένα και φοβισμένα.

Τα παραγωγικά ζώα αναγκαστικά πλέον αποτελούν και βασική πηγή επιβίωσης για τις κοινότητες.

Όταν σκοτώνονται, ή κλέβονται, οι οικογένειες δεν χάνουν μόνο ένα ζώο.

Η πείνα γίνεται αλυσιδωτή.

Και τα ζώα, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ελπίδα επιβίωσης, χάνονται.

Ιδιαίτερα τραγική είναι η κατάσταση των ζώων σε ζωολογικούς κήπους και καταφύγια.

Σε εμπόλεμες ζώνες, οι εργαζόμενοι συχνά δεν μπορούν να φτάσουν στις εγκαταστάσεις.

Οι προμήθειες τροφής διακόπτονται.

Τα φάρμακα τελειώνουν.

Τα κλουβιά και οι περιφράξεις μπορεί να καταστραφούν από βομβαρδισμούς.

Ζώα όπως λιοντάρια, τίγρεις, ελέφαντες, αρκούδες — πλάσματα που ήδη ζουν περιορισμένα — βρίσκονται παγιδευμένα σε έναν εφιάλτη χωρίς διέξοδο.

Υπήρξαν περιπτώσεις όπου φροντιστές έμειναν πίσω, ρισκάροντας τη ζωή τους, για να ταΐσουν και να προστατεύσουν τα ζώα.

Άλλες φορές, αναγκάστηκαν να πάρουν τραγικές αποφάσεις, για να αποτρέψουν μεγαλύτερο πόνο.

Αυτές οι ιστορίες σπάνια γίνονται πρωτοσέλιδα.

Όμως, αποκαλύπτουν μια βαθιά αλήθεια:

Τα ζώα εξαρτώνται πλήρως από εμάς —

Και στις κρίσεις, η ευθύνη μας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Η ψυχολογική επίδραση του πολέμου στα ζώα, είναι επίσης πραγματική.

Σκύλοι που τρέμουν ασταμάτητα στο άκουσμα δυνατών θορύβων.

Άλογα που πανικοβάλλονται και τραυματίζονται, προσπαθώντας να ξεφύγουν.

Άγρια ζώα, που εγκαταλείπουν περιοχές αναπαραγωγής, λόγω συνεχών εκρήξεων.

Το στρες αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό τους σύστημα, μειώνει τις πιθανότητες επιβίωσης και επηρεάζει τη δυνατότητα αναπαραγωγής.

Ο πόλεμος διαλύει επίσης τις δομές προστασίας της άγριας ζωής.

Φορείς διαχείρισης εθνικών πάρκων διακόπτουν τη λειτουργία τους.

Οι φύλακες δεν μπορούν να περιπολούν.

Το λαθρεμπόριο και η παράνομη θήρα
αυξάνονται, καθώς η επιβολή του νόμου καταρρέει.

Σπάνια είδη γίνονται εύκολος στόχος.

Η βιοποικιλότητα, ήδη πιεσμένη από την κλιματική κρίση και την ανθρώπινη επέκταση, δέχεται ένα ακόμη βαρύ πλήγμα.

Και όταν οι μάχες τελειώσουν;

Η καταστροφή παραμένει.

Τα καμένα δάση χρειάζονται δεκαετίες για να αναγεννηθούν.

Τα μολυσμένα εδάφη, μπορεί να μην είναι ποτέ ξανά ασφαλή.

Οι πληθυσμοί ορισμένων ειδών, δεν ανακάμπτουν ποτέ πλήρως.

Ένα τοπικό είδος μπορεί να εξαφανιστεί, χωρίς κανείς να το καταγράψει.

Μια γενετική γραμμή να χαθεί για πάντα.

Η ανοικοδόμηση μετά τον πόλεμο, σπάνια βάζει σε προτεραιότητα τα ζώα και τα οικοσυστήματα.

Οι άνθρωποι δικαίως επικεντρώνονται στην επιβίωση, στη στέγαση, στην οικονομία.

Όμως, αν η φύση δεν ενσωματωθεί στα σχέδια αποκατάστασης, η ζημιά διαιωνίζεται.

Χωρίς υγιή εδάφη, νερό και βιοποικιλότητα, ούτε οι ανθρώπινες κοινότητες μπορούν να ευημερήσουν.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη πλευρά.

Μέσα στο σκοτάδι, αναδύονται πράξεις συμπόνιας.

Οργανώσεις διάσωσης ζώων, επιχειρούν σε επικίνδυνες περιοχές, για να απομακρύνουν τραυματισμένα, ή εγκαταλειμμένα ζώα.

Εθελοντές ανοίγουν τα σπίτια τους σε πρόσφυγες, μαζί με τα κατοικίδιά τους.

Κτηνίατροι εργάζονται με ελάχιστα μέσα, για να σώσουν ζωές.

Αυτές οι πράξεις μας θυμίζουν ότι η Ενσυναίσθηση δεν εξαφανίζεται ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές της ανθρωπότητας.

Το να αναγνωρίζουμε τα ζώα ως θύματα πολέμου, δεν μειώνει τον ανθρώπινο πόνο.

Αντίθετα, διευρύνει τον ηθικό μας ορίζοντα.

Δείχνει ότι κατανοούμε τον πόλεμο ως ολική καταστροφή —

Οχι μόνο κοινωνική, αλλά και οικολογική.

Ότι βλέπουμε τη ζωή ως αλληλένδετη.

Γιατί η αλήθεια είναι απλή και σκληρή:

Ο άνθρωπος δεν πολεμά σε κενό.

Πολεμά μέσα σε οικοσυστήματα.

Μέσα σε κοινότητες ζωής.

Κάθε βόμβα που πέφτει, κάθε πυρκαγιά που ανάβει, κάθε τοξικό κατάλοιπο που διαχέεται, αγγίζει αμέτρητες μορφές ζωής.

Τα ζώα δεν θα γράψουν ποτε απομνημονεύματα πολέμου.

Δεν θα σταθούν σε διεθνή δικαστήρια.

Δεν θα διεκδικήσουν αποζημιώσεις.

Η μνήμη τους εξαρτάται από εμάς.

Από το αν θα τα συμπεριλάβουμε στη συλλογική μας αφήγηση, για το τι σημαίνει σύγκρουση και τι σημαίνει ειρήνη.

Αν θέλουμε πραγματικά έναν κόσμο πιο δίκαιο και πιο ειρηνικό, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ειρήνη δεν αφορά μόνο την απουσία πολέμου μεταξύ ανθρώπων.

Αφορά και την αποκατάσταση της σχέσης μας με τη φύση.

Την προστασία των οικοσυστημάτων.

Την πρόβλεψη για τη φροντίδα των ζώων σε καταστάσεις κρίσης.

Την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής και ζωικής προστασίας στα διεθνή πρωτόκολλα ανθρωπιστικής βοήθειας.

Τα ζώα δεν διαλέγουν πλευρά.

Δεν ψηφίζουν.

Δεν διαπραγματεύονται.

Κι όμως, πληρώνουν.

Ας τα θυμόμαστε, όταν μιλάμε για “παράπλευρες απώλειες”.

Ας τα θυμόμαστε, όταν σχεδιάζουμε την επόμενη μέρα.

Ας τα θυμόμαστε, όταν διεκδικούμε Ειρήνη.

Γιατί και οι ζωές τους έχουν σημασία.

Όχι ως υποσημείωση.

Όχι ως συγκινητική λεπτομέρεια.

Αλλά, ως αναπόσπαστο κομμάτι του ίδιου του πλανήτη που μοιραζόμαστε.

Και ίσως, ο τρόπος που φερόμαστε στα πιο αδύναμα και σιωπηλά θύματα, να είναι το πιο ειλικρινές μέτρο της Ανθρωπιάς μας.

©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ